Publisher Theme
Art is not a luxury, but a necessity.

Kiến trúc cổ Hy Lạp (phần 3)

 

  1. 4. Kiến trúc Hy Lạp thời kỳ cổ điển (Thế kỷ thứ V đến thế kỷ thứ IV trước CN)

Sau chiến thắng quân xâm lược Ba Tư ở thế kỷ thứ V trước CN, nền văn hoá và kinh tế Hy Lạp phát triển rất nhanh. Chỉ trong vòng vài chục năm mà bộ mặt thủ đô Aten đã biến đổi hẳn. Khá nhiều đô thị, đền đài, nhà hát nhà ở mới được xây dựng với nhịp điệu chưa từng có. Có rất nhiều đền đài nổi tiếng như quần thể đền đài Acrôpôn ở Aten, đền thờ thần Dớt ở Olimpia, đền thờ Pơxâyđông ở Đẽnphơ v.v…

>>>>> Xem thêm: Kiến trúc cổ Hy Lạp (phần 2)

Quẩn thể đển đài Acrôpôn ở Aten

Vào nửa đầu thế kỷ thứ V trước CN.với niềm hân hoan vì chiến thắng trong trận đánh đuổi quân xâm lược Ba Tư, người dân thành Aten đã xây dựng trên ngọn đồi Acrôpôn một quần thể công trình đền đài nổi tiếng để tỏ lòng biết ơn các vị thần linh đã phù trợ họ trong chiến đấu.

Đây là một ngọn đồi đá không rộng lắm (130m X 300 m); cao 70m so với xung quanh, có dốc dựng đứng, nằm dọc theo hướng Đông Tây.

Những đoạn thang hình chữ z đưa người từ chân dốc phía Tây lên cao dần.

Đầu tiên là dền Nike^ tức đền “Nữ thần Chiến thắng không có cánh” như tên gọi của bức tượng đặt bên trong. Ngôi đền nhỏ này có kích thước 5,54m X 8,3m. ở hai mặt trước và sau đền có 4 cột thức loni. Phần đầu cột và trán trên cột đã đạt được sự hoàn hảo của điêu khắc và sự chuẩn mực về tỷ lệ kiến trúc. Tác giả của ngôi đền này là nhà kiến trúc Calicrat.

Tiếp đến là Prôpilê – lối chính dẫn vào khu đền. Prôpilê với 6 cột hàng ngang thức Đôri đã được gắn vào địa hình sườn đồi một cách hết sức khéo léo. Từ đây mọi người đã có thể chiêm ngưỡng bức tượng Nữ thần chiến thắng Aten Promachos cực lớn, mình mang vũ khí, đầu đội mũ vàng lấp lánh trong tư thế đứng che chở cho các thần dân của mình dưới chân đồi. Bức tượng Nữ thần chiến thắng trong dáng điệu và trang phục đều toát lên vẻ mềm mại đầy sức sống, thể hiện được quan niệm về vẻ đẹp lý tưởng của người Hy Lạp cổ đại, là tác phẩm của nhà điêu khắc Mirôn thành Aten.

>>>>> Xem thêm: Microcontent Design

Quan trọng nhất trong quần thể kiến trúc Acrôpôn là jjen Páctênông, được xây dựng vào các năm 447 – 438 trước CN, theo thi£t kế của nhà kiến trúc lchtinos. Mặt bằng đền hình chữ nhật có kích thước 31 m X 70m, cao 14m chia ba phần: sảnh chính (quay hướng Đông), gian thờ (ở giữa) và phòng để báu vật (ở phía Tây). Tại gian thờ có đặt tượng nữ thần Aten Pactenos cao 12m làm bằng gỗ khảm ngà voi, trong y phục bằng vàng. Ánh sáng chiếu từ cửa số lớn qua các hàng cột vây ba phía, lấp lánh một màu vàng huyền ảo. Bức tượng tuyệt vời này là tác phẩm của nhà điêu khắc Hy Lạp kiệt xuất Phidias, người bạn của nhà cầm quyền Penicles, và là người chỉ huy toàn bộ công cuộc xây dựng quần thể Acrôpôn nổi tiếng. Sau gian thờ là phòng để báu yật với 4 cột thức loni ở giữa phòng.

Mặt chính đền cồ 8 cột, ở trên tạc cầnh nàng Aten chào đời, mặt bên có 17 cột thức Đôri không có chặn đế. Vật liệu xây dựng đều lấ đá hoa cương màu trắng.

Ngoài tỷ lệ số học của các phần. trong một công trình, việc dựng cột có thêm kỹ xảo điều chỉnh độ phản xạ của mắt người khi đứng trước các vùng sáng tối. Những not qnr. đều lớn hơn cột giữa. Khoảng cách các cột giữa có thu hẹp lại, đầu cột ngả vào trong. Bằng cách này khi nhìn vào sẽ thấy cột đều và đứng thẳng và cách rất đều nhau. Các tảng đá được mài phẩng và chính xác đến mức có thể ghép khít liền làm một với các viên đá khác. ỊVIăt đá đươc phủ lẽn môt lóp sáp để giữ cho đá khỏi bị oxy hoá, nhưng không hể làm cho đá bị đổi mầu. Ngoài ra, các nhà kiến trúc còn điểm thêm những màu sắc rực rỡ bằng kim loại màu xanh, vàng, đỏ.

>>>>> Xem thêm: Chụp ảnh đồ uống

Không chỉ đẹp nhờ chất liệu, nhờ tỷ lệ mà Pactênông còn đặc sắc bởi sự lựa chọn đúng khối tích ngôi đền, đúng vị trí trên bề mặt quả đồi. Nó vừa thể hiện được tính’hùng vĩ của’ công trình, vừa không đè nén, hạ thấp tầm vóc con người. Ngược lại ngôi đền còn tạo cho con người lòng tự hào và niềm tin vào sức mạnh và giá trị của chính mình. Riêng phần điêu khắc ở đền này đã chiếm một chiều; dài; tới 270m với các chủ đề về chiến tranh và thần thoại. Hẳn đây phải là kết quả lao động đầy mồ hôi và tài trí của cả một đội ngũ các nhà điêu khắc, mà tên tuổi người chỉ huy Phidias và hai cộng sự của ông là Calicrat và lchtinos vẫn còn lưu truyền cho tới tận ngày nay.

 

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.