Publisher Theme
Art is not a luxury, but a necessity.

Kiến trúc cổ Ai Cập (phần 3)

 

  1. Kiến trúc thời kỳ Trung vương quốc (2100-1600 trước CN)

Vào đầu thế kỷ thứ XXI trước CN, sail khi đào hổ và kênh, để’trị thuỷ sông Nil, đồng ruộng trở nên phì nhiêu, nông nghiệp phát triển, nền kinh tế Ai Cập tiến lên một mức cao.

Xây dựng thành phố được đẩy mạnh, tiêu biểu nhất là thành Kahụn.

Thành phô Kahun

Thằnh phổ này cỏ mặt bằng hình chữ nhật, rộng khoảng 10ha (380m X 260m), có tường gạch bao quanh. Hai cổng thành ở phía Nam và phía Bắc chia thành phố ra làm hai phần không đều nhau, được ngăn cách bởi một bức tường dày.

>>>>> Xem thêm:  Kiến trúc cổ Ai Cập (phần 2)

Trong đền có phòng rộng với 140 cột đỡ mâi. Khác với thời cổ vương quổc, ộ quần thể đền này tuy cũng có Kim tự tháp, nhưng không phải để chứa thi hái mà chỉ để làm chỗ tưởng niệm. Thi hài quốc vương được đặt trong hang đá phía sau. Một độ dốc thoải với các chiều cao cột khác nhau tạó tầm nhìn tôt và gây được nhiều ấn tượng sâú sắc. Cong phía trước đặt thấp nhằm nhấn mạnh công trình sau và vẻ uy nghiêm ctọ sộ của ca quân thể. Các tượng dọc hàhh iang kết hợp rất hài hoà với bố cục chung Sự bộ trí; dãy ,cột trên mặt chính là một cải tiến quan trong. Nội thất đã được chú ý tối đa, nhấn mạnh Sự đối xứng, có nhiều điêu khắc ở đại sảnh và sân trong, với bố, cục mặt bằng phức tạp, như một biện pháp đề phòng chống đột nhập.

Cột ghi công (Obelisk)

Để ca ngợi những chiến công từ các cuộc chinh phạt, người Ai Cập dựng lên trước mặt các công trình hoặc trên quảng trường những cột đá cao hàng chục mét có tiết diện hình vuông, đỉnh nhọn, nay còn thấy một cột cao tới 30m, bốn mặt có khắc chữ và trên chóp có lớp hợp kim vàng, khi gặp ánh nắng chiêu vào thì chói loé lên rực rỡ.

Nhìn chung, các công trình kiến trúc thời Trung vương quốc không cố kích cỡ đô sộ như các Kim tự tháp thời cổ vương quốc, mà hướng nhiều vào cải tiến và tìm tòi sự độc đáo của không gian bên trong, phát huy vai trò trang trí của cột, và tăng đáng ke chiêu dài của các ngôi nhà.

>>>>> Xem thêm: Cho thuê thợ quay phim chụp ảnh cưới

  1. Kiến trúc thòi kỳ Tân và Hậu vương quốc
  • Kiến trúc thời kỳ Tân vương quốc (1600 -1130 trước CN)

Vào thế kỷ thứ XVII trước CN, mâu thuẫn giai cấp ỏ Ai Cập trộ nên khâ gay gắt. Bạo động nổi Ịên khắp nơi, dẫn đến sự kiệt quệ về kinh tế, suy yếu về chính trị và ngưng trệ về xây dựng.

Tiếp theo là nạn ngoại xâm liên tiếp trong 140 năm.

Mãi tội đầu thế kỷ thứ XVI trước CN, quốc vương Ai Cập lả lác Khômếch mới dẹp xong giặc ngoài, thống nhất đất nước, chính thức đặt nền rhóng cho thời kỳ Tân vương quốc. Thừa thế chiến thắng, các đời vua thời kỳ này tiếp tục chính sách xâm lược các nước .láng giềng với quy mô lớn để mở mang bờ cõi, vơ vét của cải.

Đến thời Tumét III (thế kỷ thứ XIII trước CN), Ai Cập đã chinh phục ‘được cả Libi, Nubi, Palextin, Penixj và Xyri, và trở thành một đế quốc lớn mạnh nhất trong vùng. Nhà nước nắm độc quyền buôn bán với nước ngoài. Quan hệ thương mại mở rộng tới các vùng quanh Địa Trung Hải như Tiểu Á Tế Á và Lưỡng Hà. Có thể nói thế kỷ XII – XI trước CN là thời kỳ thịnh vượng nhất củatỊuốc gia Ai Cập cổ đại. Kinh tế hưng thịnh kéo theo những thay đổi về tồn giáo. Hình tượng thần Amôn (thần Mặt trời) từ Xiri – Palextin tràn vào như một cơn bão tinh thẩn, làm cho từ Quốc vương trở đi ai ai cũng trở thành con của vị thần này. Từ đây người ta xây nhiều ngôi đền lớn để thờ thần Amôn.

Đền thờ thần Amôn Ở Karnac.

Vào cuối thế kỷ thứ XIV trước CN, người ta đã xây dựng tại Karnac thuộc Ai Cập cổ đại một ngôi đền lớn đạt trình, độ nghệ thuật rất cao để thờ thần Amôn. Gian phòng chính rộng 13m dài 52m, với cả một rừng 160 cây cột đỡ mái. Cột giữa cap 20,4m, đường kính thân cột 3,57m. Hàng cột hai bên cao 16m, đường kính thân cột 3,44m. Trên khắp bể mặt tường và cột với diện tích 24,282m2 có chạm khắc các hình người và cây.

>>>>> Xem thêm: Cho thuê MC quảng cáo

Một lối đi nằm ở trục chính, xuyên giữa các hàng cột dẫn đến phòng trong cùng là nơi đặt tượng thần Amôn. Ở đây việc chiếu sáng có một vai trò đặc biệt quan trọng. Khách thăm đền từ không gian đầy ánh sẳng bên ngoài bước vào gian phòng có nhiều hàng cột tranh tối tránh sáng, rồi càng vào sâu càng mố dần cho đen khi tối hẳn thì gặp nơi thờ thần. Điều này đạt được nhờ việc nâng dần sàn và hạ dần chiều cao cột. Với sự bố trí không gian và ánh sáng thay đổi, đặt nhiều tượng đá, bia đá, phù điêu, chữ khắc w quan thể đền Amôn ở Karnac đã tạo được một sức mạnh huyền bí, tác động mạnh lên những tâm hồn mê tín dị đoan. Ngôi đền này đã tạo nên được sự thống nhất toàn vẹn của các hình nghệ thuật, kể cả nghệ thuật chỉếu sảng, và là một điển hình kiến trúc đền đài cổ Ai Cập trong nhiều thế kỷ.

Cùng thời gian này loại đền thờ thần Amôn còn được ‘xây dựng rất nhiều nơi. Nổi tiếng hơn cả phai kể đến đền thờ Amôn ở Lucxo thờ ba vị thần Amôn, do Quốc vương Amenjotep III (thuộc Vương triều thử XVIII 1402 – 1365 trước CN) xây dựng. Đền này có kích thước khổng lồ với chiều dài là 190m. Nơi lễ chính đặt a phần tròng cùng. Muốn tới đó phải qua một số gian rộng với nhiều hàng cột (hình 49). Các tường bao quanh đều được chạm khắc. Tuy cột có chiều cao gần 20m, nhưng nhờ ở tỷ lệ hài hoà và dáng đẹp đẩu cột nên công trình tạo được vẻ đẹp giản dị, trang nghiêm và hùng vĩ.

 

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.